लाला लाजपत राय यांच्या १५६ व्या जयंतीनिमित्त त्यांच्याबद्दलच्या काही गोष्टी जाणून घेऊया.

लाला लाजपत राय यांचा जन्म २ नोव्हेंबर १८६५ रोजी झाला होता. त्यांच्या १५६ व्या जयंतीनिमित्त थोर स्वातंत्र्य सेनानींबद्दल काही तथ्य जाणून घेऊया.

ते एक भारतीय स्वातंत्र्य कार्यकर्ता होते. भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. ते पंजाब केसरी म्हणून लोकप्रिय होते. ते तीन लाल बाल पाल त्रिमूर्तींपैकी एक होते. ते सुरुवातीच्या काळात पंजाब नॅशनल बँक आणि लक्ष्मी विमा कंपनीच्या कामांशीही संबंधित होते.

लाला लाजपत राय, ज्यांना 'पंजाब केसरी' आणि 'शेर-ए-पंजाब' म्हणून ओळखले जाते, त्यांचा जन्म पंजाब येथे झाला. लाला यांचे वडील मुंशी राधा कृष्ण अग्रवाल हे सरकारी शाळेत पर्शियन आणि उर्दू शिक्षक होते.

लाला लाजपत राय यांनी लाहोरच्या शासकीय महाविद्यालयात कायद्याचे शिक्षण घेतले जेथे ते देशभक्त आणि महान वक्ता यांच्या संपर्कात आले. स्वामी दयानंद सरस्वती यांचा त्यांच्यावर खोलवर प्रभाव पडला आणि म्हणूनच ते आर्य समाज लाहोरचे सदस्य झाले.

ब्रिटिश संस्थांचा पर्याय म्हणून लाला लाजपत राय यांनी लाहोरमध्ये नॅशनल कॉलेजची स्थापना केली जेथे भगतसिंग यांच्यासह अनेक भारतीय स्वातंत्र्यसेनानींच्या विचारसरणीला आकार मिळाला. त्यांना भारतीयांना समान हक्क मिळवून द्यायचा होता.

लाला लाजपत राय हिंदू धर्माचे ठाम विश्वासू होते आणि ते आदर्श होते. स्वातंत्र्य मिळविण्यासाठी देशाच्या संघर्षाला हातभार लावण्यास लाला लाजपत राय उत्सुक होते. त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय कॉंग्रेसची हिसार येथे शाखा स्थापन केली.

प्रख्यात वकील असल्याने लाला लाजपत राय यांनी लाहोर हायकोर्टमधे सराव करण्याचा निर्णय घेतला. लाला हे एक प्रसिद्ध पत्रकार होते ज्यांनी अनेक वर्तमानपत्रांसाठी लिखाण केले. लाहोरमध्ये दयानंद एंग्लो-वैदिक शाळा स्थापनेत त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.

१७ नोव्हेंबर १९२८ रोजी लाला लाजपत राय यांनी 'सायमन कमिशन' च्या निषेधात जखमी झालेल्या दुखापतीमुळे अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या मृत्यूने भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत महत्त्वाची भूमिका बजावणारे तरुण स्वातंत्र्य सैनिक संतप्त झाले.